Badanie stężenia fosfatazy zasadowej przeprowadzane jest głównie w diagnostyce chorób wątroby i kości. Należy przeprowadzić badanie wtedy, gdy istnieje podejrzenie chorób kości, występuje ból wątroby lub żółtaczka. Naturalnie podwyższony poziom fosfatazy występuje u dzieci i w trakcie ciąży.

Przyczyny wysokiej aktywności fosfatazy zasadowej

Fosfataza alkaliczna (zasadowa, ALP) jest enzymem występującym we wszystkich komórkach naszego organizmu, zwłaszcza w wątrobie, jelicie, nerkach, kościach, drogach żółciowych i łożysku. Enzym ten wydalany jest do żółci, zatem jego poziom wzrasta wraz z utrudnionym odpływem żółci z wątroby do jelit, który może być spowodowany niedrożnością dróg żółciowych, rzadziej kamicą lub nowotworem. Norma u osób dorosłych wynosi 33 – 96 U/l. Poziom fosfatazy alkalicznej uzależniony jest głównie od wieku, a jej największe stężenie przypada na wiek dojrzewania (między siódmym a piętnastym rokiem życia), w którym następuje budowa kośćca. Analiza poziomu tego enzymu może być przydatna w diagnostyce chorób kości i wątroby. Badanie ALP frakcji B pomaga w rozpoznaniu osteoporozy, krzywicy czy choroby Pageta. Przeprowadzenie pomiaru ALP wskazane jest w przypadku bólu prawego podżebrza, żółtaczki, podejrzenia chorób kości lub chorób wątroby.

Wysoka aktywność fosfatazy alkalicznej może być związana z chorobami dróg żółciowych, takich jak kamica przewodowa, zapalenie dróg żółciowych, rzadziej nowotworów dróg żółciowych czy raka głowy trzustki. Podwyższone stężenie fosfatazy zasadowej może być związane z chorobami wątroby, m.in. marskości, wirusowego zapalenia wątroby czy toksycznego uszkodzenie miąższu. Kolejną przyczynę stanowią choroby kości – osteoporoza, osteomalacja, na którą wpływ mają złamania kości, niewydolność nerek i niedobór witaminy D.

Podwyższona fosfataza alkaliczna w ciąży

Oprócz naturalnie wysokiego stężenia ALP u dzieci w okresie wzrostu kości, czyli między 7 a 15 rokiem życia, wzrost fosfatazy alkalicznej w trakcie ciąży również nie stanowi odchylenia od normy. Fosfataza zasadowa ulega wzrostowi w trakcie ciąży poprzez wytwarzanie jej przez łożysko. Jej stężenie w okresie ciąży różni się w zależności od stopnia zaawansowania ciąży, przy czym największe przypada na trzeci trymestr. Normą w pierwszym trymestrze jest 17-88 U/l, w drugim trymestrze od 25 do 126 U/l oraz w trzecim trymestrze waha się pomiędzy 38 a 229 U/l. Prawidłowa wartość ALP wraca do normy około 20 dni po porodzie.

Materiał partnera zewnętrznego

​